Program

 

 

 

Reč urednika

Neprestano u koraku napred, festival već godinama usmerava svoje programe ka novim grupama stvaralaca i proširuje polje u kome nastaje korpus tema i sadržaja definisanih putem filmskog medija, pritom uvažavajući ulogu novih tehnologija i instrumenata u oblikovanju uže dokumentarnog, potom istraživačkog, a naposletku i autorskog pristupa. Ovogodišnji programi festivala stoga su usmereni ka čoveku u vremenu i vremenu u čoveku, što se jednostavno prepoznaje u širokom spektru kulturnih fenomena kojima se ovogodišnji filmovi bave. U pitanju su individualno, društveno, kulturno i civilizacijski uslovljena preispitivanja i poruke povezane sa jasnim ili skrivenim odnosima učesnika u filmovima, filmskim autorima kao kulturnim posmatračima i tumačima, a naposletku i nama širem okruženju kojeto vrednuje na svoj način. U širokoj lepezi filmova odabranih u konkurenciju za nagrade tako se nalaze oni koji se bave svakodnevicom, potom sukobima savremenog i tradicionalnog do kulturnih politika i politika u kulturi.

Na drugoj strani, tu su različita savremena čitanja mitova, mitologija i „onostranog“, pa sve do sve značajnijih pitanja o statusu osoba sa invaliditetom...detaljnije

 

Marko Stojanović
izvršni direktor festivala

 

 

Pogled iskosa: utisci člana Selekcione komisije

Obrazovna, profesionalna i šire iskustvena vokacija kojoj pripadam kao producent i filmski radnik, okrenut prevashodno dokumentarnom, posebno amaterskom filmu, pritom naglašena činjenicom da su Selekcione komisije Međunarodnog festivala etnološkog filma do danas često bivale sačinjene i pretežno okrenute filmskim stručnjacima u odnosu na članove etnologe ili antropologe – konkretno za ovu godinu Arsa Jovanović i ja, u svakom slučaju, pogotovu na osnovu usaglašenih stavova sva tri člana, ukazuje na to da se još jednom pokazalo kako je svakodnevica savremene civilizacije usvakom domenu postala validnom temom i sadržajem za specifičnu podvrstu dokumentarnog filma - etnološki film. Nadalje u tom pravcu, dug je put festivala od prvobitnih rekonstrukcija tzv. tradicionalnog, narodnog života i usmerenja stvaralaca ka predstavljanju svakodnevice i ritualizacija zajednica koje više ne postoje u reprezentovanom obliku i sadržaju, do današnjeg prevashodno antropološkog, i samim tim, sveobuhvatnijeg diskursa prema živom svetu oko nas...detaljnije

 

Vladimir Anđelković
producent, predsednik Centra amaterskog filma Srbije

 

 

Etnolog u svetu pokretnih slika

Film je čudesna magija koja vas obuzme, a koja čini mogućim prevazilaženje svih teškoća za etnologa muzealaca kao autora. Uvek na izvoru još uvek živih tradicionalnih tema, njihovih transformacija i nastanka novih sadržaja, u prilici je da originalnu ideju, dobro postavljenim i suštinski precizno koncipiranim problemom, pojavom ili procesom nadoknadi nedostatke visoke produkcije. Filmski izraz  podrazumeva posebnu dramaturgiju, poeetiku, estetiku, odnos prema stvarnost, a da se pri tome sačuva faktografija i suština kulturnog fenomena i on prenese što vernije i objektivnije na posmatrače, ne gubeći ni malo od svoje autentičnosti. To je veoma kompleksan proces. Čak se i profesionalni režiseri slažu da je etnološki film najteža i najzahtevnija vrsta dokumentarnog filma...detaljnije

 

Danica Đokić
muzejski savetnik u Narodnom muzeju Požarevac

 

 

Prvi svetski rat – filmska snimanja

Sve od kraja 1916, odnosno početka 1917, zbog teške sitacije u kojoj se našla Srbija, naši snimatelji više nisu bili umogućnosti da objektivom kamere ovekovečuju junačke podvige našeg naroda i naše vojske. Tada je otpočela sa radom novoformirana Kinematografska sekcija srpske vojske u Solunu, kojom s upravljali Dragiša Stojadinović i kasnije Miahilo Mihailović, zvani Mika Afrika. Zahvaljujući njihovom predanom radu i entuzijazmu sačuvani su brojni kadrovi o radu Vrhovne komande i proboju Solunskog fronta, ali i takvi kapitalni materijali kao što su Požar Soluna i Proces Dragutinu Dimitrijeviću Apisu i drugovima, oba iz 1917. godine. Mnogi od ovih „solunskih snimaka“ uključeni su u brojne antologije o Velikom ratu. Istovremeno, mnoge čuvene svetske filmske kuće, kao što su Pate, Gomon, Savoja film, Topikal-Badžet itd. su preko svojih hrabrih snimatelja (dok je to bilo moguće), filmom obaveštavali svet o junačkoj borbi malog naroda protiv višestruko jačeg porobljivača...detaljnije   

 

Aleksandar Saša Erdeljanović
upravnik arhiva Jugoslovenske kinoteke

 

Ivana Todorović je etnološkinja i antropološkinja, srpski filmski reditelj, koja svojim filmovima utiče na socijalne promene u društvu. Njeni filmovi su prikazani u brojnim američkim i evropskim festivalima, kao što su Berlinale Shorts, Traverse City Festival, Rotterdam, Palm Springs Shorts, Rooftop itd. Njeni filmovi se koriste u medijskim kampanjama i u obrazovne svrhe. 

 

dr Marina Simić je docentkinja na Fakultetu političkih nauka. Master i doktorske studije završila je u Mančesteru, na odeljenju za socijalnu antropologiju. Dobitnik je velikog broja stipendija, kao što je Redklif-Braunova nagrada za najboljeg studenta doktorskih studija na Kraljevskom antropološkom institutu u Velikoj Britaniji. Oblasti njenog naučnog interesovanja su studije kulture i socijalna antropologija. 

 

Lazar Veljković je apsolvent na katedri za etnologiju i antropologiju Filozofskog fakulteta u Beogradu. Trenutno je predsednik kluba studenata etnologije i antropologije, sa kojim je, između ostalog, za tri godine realizovao tri škole vizuelne antropologije iz kojih je proisteklo petnaest studentskih antropoloških filmova koji su bili izabrani na mnogim festivalima. Trenutno pored studija radi i kao terenski radnik za Balkanološki institut SANU.

 

Strahinja Savić (rođen 1991. u Beogradu) autor je tridesetak kratkometražnih i dugometražnih igranih i dokumentarnih filmova. Većina tih filmova prikazana je na domaćim i međunarodnim festivalima, realizovao različite nagrade.

 

Jelena Savić, diplomirani etnolog/antropolog, zaposlena kao viši kustos u Etnografskom muzeju u Beogradu. Sekretar Nacionalnog komiteta IKOM Srbija i koordinator u organizaciji Međunarodnog festivala etnološkog filma.

 

dr Ljiljana Gavrilović, etnolog-antropolog, vanredni profesor na Filozofskom fakultetu u Beogradu i naučni savetnik u Etnografskom institutu SANU. Bavi se ispitivanjem nasleđa (materijalnog, nematerijalnog) i njegove kontekstualizacije u savremenom srpskom društvu, kao i različitim aspektima savremene popularne kulture.

Arsenije Arsa Jovanović, pozorišni, televizijski i filmski reditelj, pisac, kompozitor, esejista, fotograf, profesor Fakulteta dramskih umetnosti u penziji. Režirao je predstave u Narodnom pozorištu, Jugoslovenskom dramskom pozorištu, Ateljeu 212 i Pozorištu „Boško Buha“ u Beogradu, kao i u pozorištima u Dubrovniku, Zadru, Šibeniku, Šefildu (Velika Britanija), te u Narodnom pozorištu „Ivan Vazov“ u Sofiji i pozorištu Državnog univerziteta u Njujorku. Na Televiziji Beograd režirao je desetine dramskih i drugih projekata; autor je serije Vreme fresaka i većeg broja filmova eksperimentalnog žanra. Objavljivao je tekstove u časopisu Teorija i praksa; objavio je knjige Kosančićev venac 19 i Priče sa Galiole, a priprema knjigu Rađanje pozorišta. Autor je radiofonskih dela nagrađivanih na festivalima: Prix Italia, Premio Ondas, Radio Educacion (Meksiko), kao i na Međunarodnom radijskom festivalu u Iranu, festivalu Ars Acoustica International i festivalu Francuskog međunarodnog radija (Radio France International); dvostruki je dobitnik bronzanog trofeja na Njujorškim festivalima (New York Festivals), Oktobarske nagrade i Nagrade grada Beograda, kao i brojnih drugih nacionalnih nagrada. Kao kompozitor filmske muzike, u više filmova je sarađivao sa američkim filmskim rediteljem Terensom Malikom (Terrence Malick). Suosnivač je proslavljenog eksperimentalnog radijskog programa na Austrijskom nacionalnom radiju. Autor je nekoliko ambijentalnih i audio instalacija: Duh vode u Rimskom bunaru na Kalemegdanu i u lagumima ispod stare crkve u Erlangenu; ambijentalne instalacije na gradskom trgu u Hvaru; audio-instalacija u holu Radija „Slobodni Berlin“ (Sender Freies Berlin) i dr. Osnivač je i voditelj zvučnih radionica na ORF-u, na Farskim ostrvima, u Poljskoj, Finskoj i Danskoj. Objavio brojne fotografije u zemlji i u inostranstvu.

 

Vladimir Anđelković, rođen u Beogradu, diplomirani producent Fakulteta dramskih umetnosti. Od 1972. godine bavi se amaterskim (neprofesionalnim) filmom. Oraganizovao je oko pedeset festivala amaterskog filma (trideset kao deo tima, a dvadeset kao direktor ili glavni organizator) u Socijalističkoj Federativnoj Republici Jugoslaviji, Saveznoj Republici Jugoslaviji, Srbiji i Crnoj Gori i, sada, u Srbiji. Bio je član žirija na festivalima u Puli, Osijeku, Somboru, Bačkoj Topoli, Beogradu, Zaječaru, Nišu, Vranju, Kosovskoj Mitrovici, Skoplju, Bitolju. Dugogodišnji je selektor filmskog programa Festivala kulture mladih Srbije u Knjaževcu. Od 1979. do 1987. godine, radio je kao deo tima na organizaciji FEST-a i Jugoslovenskog festivala dokumentarnog i kratkometražnog filma u Beogradu, a 2003. godine bio je organizator jubilarnog 50. festivala dokumentarnog i kratkometražnog filma. Na istom festivalu bio je član žirija FIPRESCI 2007. i 2009. godine. Godine 1998. obnovio je Reviju filmskog stvaralaštva dece i omladine Jugoslavije (odnosno Srbije) i od tada je bio glavni organizator trinaest revija održanih u Beogradu. Predsednik je Upravnog odbora i predsednik Centra amaterskog filma Srbije (prethodno Centra organizacija amaterskog filma Jugoslavije) od 2002. godine.

 

Dalibor Pešić, diplomirani etnolog i antropolog, urednik kulturne delatnosti Centra za kulturu „Sopot“, autor i koautor 27 projekata koji se bave kulturom, a posebno prezentacijom kulturnog nasleđa: Kulturni i etnički mozaik opštine Medveđa – fotografija kao izvor proučavanja i predstavljanja kulturnog nasleđa, Živa vodenica, Vađenje žive vatre, Magija razboja, Đurđevdanski prolaz itd. Idejni je tvorac, (ko)autor i scenarista brojnih filmova koji se bave nematerijalnim kulturnim nasleđem: Praznik Bibijaka kao čuvar identiteta Roma, Vatra Vitomira kovača, Žrtvenik na Petrovoj Gori, Atlas kulturnog nasleđa opštine Lebane, Natalinci: o zanatima i poduhvatima, U tišinu i nazad – izgon demona padavice. Kao stručni saradnik trenutno učestvuje na više projekata istraživanja, dokumentovanja i digitilizovanja kulturnog nasleđa.

Potkategorije